لینوکس

دستورات پایه لینوکس با مثال

در این مبحث دستورات پایه لینوکس را که بیشترین استفاده را دارند همراه با مثال آموزش می دهیم. تلاش ما بر این است که بسیاری از دستورات را پوشش دهیم.

دستورات فایل ها

۱- با اجرای دستور لینوکس زیر به دایرکتوری ‘ home/ ‘ می روید.

۲- با دستور زیر به مکان قبل باز می گردید.

۳- با دستور زیر می توانید به دو فایل قبلی باز گردید.

۴- دستور زیر نیز شما را به دایرکتوری home می برد.

۵- دستور زیر کاربران دایرکتوری home را باز می گرداند.

۶- این دستور شما را به دایرکتوری های قبلی باز می گرداند.

دستورات “COPY” در لینوکس

۷- با استفاده از دستور زیر می توانید یک فایل را در فایل دیگری کپی کنید.

۸- دستور زیر تمام فایل های یک دایرکتوری را در دایرکتوری کاری فعلی کپی می کند.

۹- یک دایرکتوری را در دایرکتوری فعلی کپی می کند.

۱۰- یک دایرکتوری را کپی می کند.

۱۱- فایل را در یک فایل متنی کپی می کند.

دستورات لینوکس درباره SYMLINK

۱۲- دستور لینوکس جهت ایجاد لینک نمادین در فایل یا دایرکتوری

۱۳- ایجاد یک لینک فیزیکی در فایل یا دایرکتوری

۱۴- مشاهده فایل های دایرکتوری

۱۵- مشاهده فایل های دایرکتوری

۱۶- مشاهده جزییات فایل ها و دایرکتوری

۱۷- مشاهده فایل های مخفی

۱۸- مشاهده فایل ها و دایرکتوری هایی که شامل اعداد هستند

۱۹- مشاهده فایل ها و دایرکتوری ها بصورت درختی از root

۲۰- ایجاد یک دایرکتوری با نام “dir1”

۲۱- ایجاد دو دایرکتوری بصورت همزمان

۲۲- ایجاد یک دایرکتوری درختی

۲۳- انتقال یک فایل یا دایرکتوری

۲۴- نمایش مسیر دایرکتوری کاری

۲۵- پاک کردن فایلی با نام “file1″

۲۶- حذف دایرکتوری با نام ” dir1″ و محتویات آن

۲۷- حذف دو دایرکتوری و محتویات آنها

۲۸- پاک کردن دایرکتوری با نام “dir1”

۲۹- نمایش فایل ها و دایرکتوری ها که از روت شروع می شود.

دستورات لینوکس برای مدیریت پروسه ها

۳۰- کامند زیر اطلاعاتی درباره پروسه هایی که اخیرا خارج شده است را می دهد

۳۱- کامند htop مشابه کامند top اما دقیقتر است.

۳۲- از کامند ps جهت لیستی از پردازش های در حال اجرا استفاده می شود (top و htop لیست پردازش هایی را که اکتیو و غیراکتیو هستند را نشان می دهد)

۳۳- در تنظیمات کامند ps ، کامند pstree برای نمایش نمودار درختی فرآیندها استفاده می شود و روابط بین آنها را نشان می دهد.

۳۴- کامند who لیستی از کاربرانی که اخیرا در لینوکس وارد شده اند را نشان می دهد.

۳۵- همانطور که نام حدس زده می شود، کامند kill برای قطع الزامی به یک پروسه بکار می رود.

۳۶- کامندهای pkill و  killall کلیه پردازش هایی که نام را می دهند  kill می کند.

۳۷- ID هایی را که پردازش می شود را pgrep مطابقت می دهد.

۳۸- با استفاده از کامند nice، کاربران می توانند اولویت پردازش هایشان را تنظیم و یا تغییر دهند.

۳۹- دستور زیر مشابه کامند nice است. با این تفاوت که از این دستور برای تغییر اولیت یک فرایند در حال اجرا استفاده می شود.

۴۰- ID یک فرآیند را در حال پردازش را می دهد.

۴۱- کامند زیر مقدار فضای خالی هارد دیسک سیستم را باز می گرداند.

۴۲- RAM خالی در سیستم شما را باز می گرداند.

مجوزهای فایل

۴۳- کامند chmod برای تغییر مجوزها بکار می رود.

مجوز chmod برای dir/file
مجوزهای مختلف فایل
۷ = ۴+۲+۱ (read/write/execute)

۶ = ۴+۲ (read/write)

۵ = ۴+۱ (read/execute)

۴ = ۴ (read)

۳ = ۲+۱ (write/execute)

۲ = ۲ (write)

۱ = ۱ (execute)

چکیده ایی پیرامون مجوزها در لینوکس

دستورات لینوکسی زیادی برای زمانی که در مورد مجوزها صحبت می کنیم وجود دارد. محدودیتی برای مجوزها وجود ندارد. هرکسی ممکن است هرکاری انجام دهد. بطورکلی یک تنظیم مطلوب دراین رابطه وجود ندارد.

کاربر اصلی ممکن است فایل را بخواند، بنویسد و اجرا کند. دیگر کاربران ممکن است فایل را بخوانند و اجرا کنند. این قابلیت برای برنامه هایی که توسط همه کاربران مورد استفاده قرار می گیرد مورد استفاده قرار می گیرد تنظیم می شود.

کاربر اصلی قادر به خواندن، نوشتن و اجرای فایل است. کاربران دیگر چنین اجازه ایی را ندارند. این قابلیت تنها برای برنامه هایی که کاربر اصلی قادر به استفاده از آن است و دیگران قادر به استفاده از آن نیستند قابل تنظیم است.

کاربران دیگر قادر به خواندن و نوشتن فایل هستند.

کاربر اصلی قادر به خواندن و نوشتن در فایل است در حالیکه کاربران دیگر فقط قادر به خواندن فایل هستند. این قابلیت برای داده فایل هایی که قابل خواندن برای همه باشد، اما فقط کاربر اصلی آن تغییر کند یک تنظیم رایج است.

کاربر اصلی قادر به خواندن و نوشتن در فایل است . بقیه کاربران چنین حقی را ندارند. این قابلیت یک تنظیم برای داده های فایلی که برای کاربر اصلی باید به صورت خصوصی نگهداری شود قابل اجرا است.

نحوه استفاده از کامند “FIND”

در ادامه به نحوه استفاده از کامند find می پردازیم.

۴۴- برای پیدا کردن فایل ها براساس نام

۴۵- پیدا کردن فایل ها براساس نام، بدون در نظر گرفتن فایلی  با نام “File1”

۴۶- جستجوی فایل هایی که در انتهای آنها “conf.” است.

۴۷- پیدا کردن فایلهایی که اندازه آنها دقیقا ۵۰ بایت است.

۴۸- جستجوی فایل هایی که اندازه آنها کمتر از ۵۰ است.

۴۹- جستجوی فایل هایی که اندازه آنها بیشتر از ۷۰۰ مگابایت است.

۵۰- جستجوی فایل هایی که روز قبل تغییر کرده اند.

۵۱- جستجوی فایل هایی که کمتر از یک روز قبل به آنها دسترسی داشته ایم.

۵۲- پیدا کردن فایل هایی که اطلاعات زیادی داشته اند و بیشتر از سه روز قبل تغییر کرده اند.

۵۳- جستجوی فایل هایی که کمتر از یک دقیقه قبل به آنها دسترسی داشته ایم.

۵۴- در صورتی که بخواهیم یک مجموعه مشخص از مجوزها را با هم مطابقت دهیم.

۵۵- در صورتی که بخواهیم با حداقل مجوزها را مشخص کنیم.

بررسی کامند find در لینوکس

دستورات لینوکس برای بررسی تعداد کلمات

۵۶- تعداد خطوط یک فایل را باز می گرداند.

۵۷- بازگرداندن تعداد کلمات یک فایل

۵۸- نمایش تعداد بایت های یک فایل

۵۹- نمایش تعداد کاراکترهای یک فایل

۶۰- طولانی ترین خط یک فایل را باز می گرداند.

مقایسه کامندهای (TAR, TAR.GZ , TAR.BZ2 و ZIP )

پارامترهایی برای استفاده از کامندهای بالا
  • c : یک فایل در بایگانی ایجاد می کند
  • x : یک فایل در بایگانی را خارج می کند.
  • v : فایل هایی را که در بایگانی پردازش می شوند را پردازش می کند.
  • f : نام فایلهای بایگانی
  • t : مشاهده محتوای فایل های بایگانی
  • j : فیلتر بایگانی از طریق bzip2
  • z : فیلتر بایگانی از طریق gzip
  • r : اضافه و یا  بروز رسانی فایل ها / دایرکتوری ها به فایل های بایگانی موجود
  • w : بررسی فایل های بایگانی

 کامند TAR

۶۱- ایجاد tar در فایل بایگانی

۶۲- لیست محتوای tar در فایل بایگانی

۶۳- جهت Untar  کردن فایل های بایگانی

۶۴- Untar کردن  tar فایل های بایگانی در یک دایرکتوری خاص

۶۵- Untar کردن یک tar در یک فایل tar

۶۶- Untar کردن چند tar در یک  tar

۶۷- خارج کردن گروهی از فایل ها با استفاده از Wildcard در بایگانی tar

۶۸- اضافه کردن فایل ها و دایرکتوری به فایل بایگانی tar

 

کامند TAR.GZ

۶۹- ایجاد فایل  tar.gz در فایل بایگانی

۷۰- لیست محتوا در فایل بایگانی tar.gz

۷۱-  Untar کردن فایل بایگانی tar.gz

۷۲-  Untar کردن فایل بایگانی tar.gz در یک دایرکتوری خاص

۷۳- Untar کردن یک فایل در فایل بایگانی tar.gz

۷۴-  Untar کردن چند فایل در  tar.gz

۷۵- خارج کردن گروهی از فایل ها با استفاده از Wildcard در بایگانی tar.gz

۷۶- اضافه کردن فایل یا دایرکتوری در tar.gz

 

کامند TAR.BZ2

۷۷- ایجاد فایل  tar.bz2 در فایل بایگانی

۷۸- لیست محتوا در فایل بایگانی tar.bz2

۷۹- برای از فشرده خارج کردن فایل tar.bz2

۸۰- Untar کردن یک فایل در فایل  tar.bz2

۸۱- Untar کردن چند فایل در فایل  tar.bz2

۸۲- خارج کردن گروهی از فایل ها با استفاده از Wildcard در بایگانی  tar.bz2

۸۳- اضافه کردن فایل یا دایرکتوری به tar.bz2

۸۴- تایید کردن  tar, tar.gz و tar.bz2 به فایل بایگانی

 

کامندهای لینوکس برای ZIP

ZIP ( پسوند zip. اجباری نیست و فقط برای شناسایی فایل zip مفید است. )

۸۵- جهت فشرده کردن یک فایل یا پوشه دستور زیر را بکار ببرید.

۸۶- دستور زیر جهت فشرده کردن فایل های شخصی در بایگانی zip بکار می رود.

فشرده سازی یک فایل ترفند و حقه است که بطور پیش فرض zip تمام مطالب پوشه مانند زیر پوشه ها و فایل ها را نمی پوشاند.

۸۷- برای فشرده سازی فایل در اولین مرحله، همانطور که در زیر نشان داده شده است از * استفاده کنید.

۸۸- اگر تمام زیر پوشه ها و فایلها در ۱ فایل وجود دارد، برای فشردهs سازی تمام محتوای آن فایل از پارامتر r- استفاده کنید.

۸۹- برای لیست کردن تمام فایل های ذخیره شده در یک فایل فشرده ، هرکدام از دستورات بالا می توانند مورد استفاده قرار بگیرند و نتایجی مشابه را باز گردانند.

۹۰- حذف یک فایل بدون خارج کردن آن از حالت فشرده

۹۱- خارج کردن فایل از حالت فشرده

۹۲- خارج کردن یک دایرکتوری با استفاده از پارامتر d-

۹۳- خارج کردن یک فایل از بایگانی

کامند های لینوکس با امتیازات ویژه برای روی فایل ها

۹۴- اجازه نوشتن بر روی یک فایل را تنها در حالت آپلود می دهد.

۹۵- بطور اتوماتیک به یک فایل توسط کرنل اجازه فشرده/ خروج از فشرده شدن می دهد.

۹۶- اطمینان حاصل می کند که در زمان پشتیبان گیری ، برنامه فایلها را نادیده می گیرد.

۹۷- یک فایل را غیر قابل تغییر می سازد که نمی توان آن را حذف و تغییر نام و یا غیر قابل لینک دادن کرد.

۹۸- اجازه حذف شدن را به یک فایل می دهد.

۹۹- اطمینان حاصل می کند که در صورتی که فایل اصلاح شده باشد، به صورت همزمان همراه با همگام سازی در آن نوشته می شود.

۱۰۰- اجازه می دهد که محتویات یک فایل را حتی در حالتی که آن کنسل شده است را بازیابی کند.

۱۰۱- ویژگی های خاص را در یک فایل/پوشه نشان می دهد.

کامندهای لینوکس برای دانستن اطلاعات سیستمی

۱۰۲- برای اینکه نام سیستم را بدانید کامند زیر را بکار ببرید:

۱۰۳- مشاهده نام هاست شبکه

۱۰۴- بدست آوردن اطلاعات پیرامون ورژن- کرنل

۱۰۵- بدست آوردن اطلاعات پیرامون کرنل منتشرشده

۱۰۶- چاپ نام سخت افزاری ماشین

۱۰۷-تمام اطلاعاتی که می تواند برای یکبار چاپ شود. دو کامند زیر اطلاعات یکسانی را باز می گرداند.

۱۰۸- اطلاعاتی را در رابطه با نسخه ها و ورژن های لینوکس بر می گرداند.

۱۰۹- اطلاعات در رابطه با پارتیشن های فایل سیستم را جمع آوری می کند.

۱۱۰- مشاهده فایل سیستم های مونت شده

۱۱۱- برای مشاهده اطلاعات درباره ساختار CPU، مانند شماره CPU، هسته، مدل، caches، و موضوعاتی از این قبیل ، دو کامند زیر نتایجی یکسان را باز می گرداند. دو دستور زیر خروجی های یکسانی را باز می گرداند.

۱۱۲- مشاهده اطلاعات درباره دستگاه های بلاگ شده

 

اطلاعات اضافی درباره اجزای سخت افزاری با استفاده از “DMIDECODE”

۱۱۳- برای چاپ اطلاعات درباره حافظه دستورات زیر می توانند خروجی هایی مشابه را بازگردانند.

۱۱۴- چاپ اطلاعات سیستم

۱۱۵- چاپ اطلاعات BIOS

۱۱۶- چاپ اطلاعات پردازشگرها

۱۱۷- برای منتشر کردن تمام اطلاعات سخت افزاری

 

کامندهای شبکه

۱۱۸- دستور (PING (Packet Internet Groper، پکت ها را به آدرسی که برای اتصل بین دو گره مشخص کرده اید ارسال می کند.

۱۱۹- برای تنظیم پارامترهای رابط شبکه، از ifconfig استفاده می شود. اغلب از این کامند برای بررسی آدرس IP اختصاص یافته به سیستم استفاده می شود.

۱۲۰- دستور traceroute مسیر پکت ها را در شبکه میزبان چاپ می کند. هاست مقصد یا IP یک پارامتر اجباری برای استفاده از این ابزار است.

۱۲۱- دستور route ابزاری است که برای نمایش یا اصلاح جدول مسیریابی استفاده می شود.

۱۲۲- کامند (dig( Domain Information Groper یک ابزار انعطاف پذیر برای بازرسی سرورهای DNS است. با اینکار DNS ها بازرسی را انجام داده و در پاسخ نام سرورها را نمایش می دهند.

۱۲۳- کامند whois برای دانستن نام دامنه است.

۱۲۴- کامند Host برای پیدا کردن نام به IP و یا IP به نام بکار می رود.

۱۲۵- کامند telnet به هاست مقصد اتصال پیدا می کند. در صورتی که اتصال پورت از طریق پروتکل telnet برقرار باشد یعنی اتصال بین دو هاست به خوبی برقرار شده است.

۱۲۶- کامند tracepath مسیر مقصد را در شبکه تعیین می کند. این کامند لیستی از هاست ها را که مسیر مقصد را تعیین می کند را فراهم میکند.

۱۲۷- کامند  nslookup برنامه ایی است که نام دامنه های سرورهای شبکه را پرس و جو می کند.

۱۲۸- کامند netstat اجازه می دهد تا یک راه ساده برای بررسی هریک از اتصالات شبکه و سوکت های باز باشد. خروجی netstat زمانی که عملکرد وب سرور با مشکل مواجه شده باشد خیلی مفید است.

۱۲۹- کامند scp اجازه می دهد که یک کپی از فایلها را گرفته و در هاست دیگری در شبکه بصورت امن قرار دهیم.

۱۳۰- nmap کامندی قدرتمند است که پورت های باز در شبکه را بررسی می کند.

 

کامندهای SSH

۱۳۱- برای اتصال به هاست با کاربر از کامند زیر استفاده کنید.

۱۳۲- اتصال به هاست با پورت

۱۳۳- با اعمال fg در پیش زمینه و bg در پس زمینه ، کامندهای اخیر را متوقف می کند.

۱۳۴- همانند exit، از جلسه فعلی خارج می شود.

۱۳۵- با کامند زیر یک کلمه در خط فعلی را می توان پاک کرد.

۱۳۶- با کامند زیر کل خط را می توان پاک کرد.

۱۳۷- فرمان اخیر را تایپ می کند. برای اینکار نیاز به تایپ اولین حرف از کامندی که در جستجوی آن هستید را دارید.

۱۳۸-  از جلسه فعلی خارج می شود.

نتیجه گیری

امیدواریم که این آوزش نیز برای شما مفید واقع شده باشد. با ما همراه بمانید.

www.favach.net

پست مرتبط:

معرفی ۵ ابزار مفید جهت به یاد آوردن دستورات لینوکس

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن